نگذارید چراغ تئاتر خاموش شود؛ فقط تهران را نبینید، شهرهای دیگر هم نمایش می خواهند!

به گزارش مرز اندیشه : حالا ماجرا چیست؟ پس از ماه‌ها سایه جنگ و التهاب بر زندگی روزمره، تقریبا از یک هفته پیش، چراغ تئاتر در تهران دوباره   ـ هرچند کم‌رمق ـ     روشن شده است. آغاز دوباره اجراها برای بسیاری از هنرمندان و مخاطبان نشانه‌ای از بازگشت تدریجی زندگی فرهنگی به شهر است؛ نشانه‌ای از اینکه هنر، حتی در دشوارترین شرایط نیز راهی برای ادامه حیات پیدا می‌کند. با این حال، این بازگشت هنوز کامل نیست و می‎توان آن را به تنفس مصنوعی شبیه دانست که می تواند فرد را به زندگی برگرداند.  اگر دقیق‌تر به وضعیت تئاتر در کشور نگاه کنیم، تصویر پیچیده‌تری پیش روی ما قرار می‌گیرد.

در ماه‌هایی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران جریان داشت، فعالیت بسیاری از سالن‌های تئاتر متوقف شد. این تعطیلی طولانی، خسارت‌های مالی قابل توجهی به درآمد هنرمندان، گروه‌های نمایشی، سالن‌داران و بسیاری از فعالان این حوزه وارد کرد. تئاتر، برخلاف برخی شاخه‌های دیگر هنر، وابستگی مستقیم به اجرای زنده و حضور مخاطب دارد و هر توقفی در اجرا به معنای قطع جریان درآمد و فروپاشی برنامه‌ریزی‌های هنری است. بسیاری از گروه‌ها که ماه‌ها برای تولید یک اثر تمرین کرده بودند، ناگهان با تعطیلی سالن‌ها مواجه شدند و نتیجه تلاششان بی‌سرانجام ماند.
اکنون در تهران، برخی سالن‌ها دوباره فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و تعدادی از هنرمندان با وجود همه دشواری‌ها تصمیم گرفته‌اند به صحنه بازگردند. این اقدام، بیش از هر چیز تلاشی برای احیای فضای فرهنگی و بازگرداندن امید به جامعه هنری است. با این حال، باید توجه داشت که روشن شدن چراغ چند سالن در پایتخت به معنای بازگشت کامل تئاترکشور به وضعیت عادی نیست.

واقعیت این است که تئاتر ایران فقط در تهران خلاصه نمی‌شود. در سال‌های گذشته بسیاری از شهرهای کشور، با وجود کمبود امکانات، توانسته‌اند جریان‌های جدی و خلاقی در حوزه تئاتر ایجاد کنند. هنرمندان شهرستانی اغلب با امکانات محدود، سالن‌های کوچک و بودجه‌های اندک، اما با انگیزه و عشق فراوان چراغ این هنر را روشن نگه داشته‌اند. امروز در حالی که برخی سالن‌های تهران فعالیت خود را از سر گرفته‌اند، در بسیاری از شهرها هنوز امکان اجرای تئاتر فراهم نشده است و سالن‌ها همچنان خاموش مانده‌اند.

همین مسئله ضرورت نگاه متوازن‌تر به سیاست‌های حمایتی در حوزه تئاتر را یادآوری می‌کند. پایتخت به طور طبیعی ویترین فعالیت‌های هنری کشور به شمار می‌آید، اما تمرکز صرف بر تهران نمی‌تواند تصویر واقعی از وضعیت هنرهای نمایشی در کشور ارائه دهد. اگر حمایت‌ها فقط در سطح پایتخت قابل مشاهده باشد، بخش بزرگی از جامعه تئاتری که در شهرهای دیگر فعالیت می‌کنند، عملاً از چرخه احیا و بازگشت جا خواهند ماند.
از همین رو انتظار می‌رود مسئولان فرهنگی در کنار تلاش برای فعال نگه داشتن سالن‌های تهران، برنامه‌ای جدی برای بازگشت تئاتر به شهرهای دیگر نیز درنظر بگیرند؛ از حمایت‌های مالی گرفته تا فراهم کردن امکان اجرای مجدد آثار متوقف‌شده و کمک به بازسازی چرخه تولید نمایش. هنرمندان شهرستانی سال‌ها با وجود دشواری‌ها، بار مهمی از حیات تئاتر ایران را بر دوش کشیده‌اند و امروز نیز سزاوار توجه و حمایت بیشتری هستند.
تئاتر زمانی دوباره جان خواهد گرفت که نور صحنه در شهرهای دیگر نیز روشن شود.