رشد 320هزار برابری نقدینگی؛ چرا راهکارهای مهار تورم شکست خوردند؟

رسول بخشی دستجردی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری مرزاندیشه، درباره راهکار اقتصادی متعارف برای حل معضل تورم، اظهار داشت: دیدگاه متعارف می‌گوید علت تورم، رشد نقدینگی است که نظر بنده هم همین است. این دیدگاه متعارف می‌گوید کسری بودجه باعث می‌شود نقدینگی رشد کند. یعنی وقتی دولت کم می‌آورد، به شبکه‌ی بانکی فشار وارد می‌کند و‌ نقدینگی می‌خواهد. این اقدام دولت، باعث‌ خلق پول می‌شود که بنده هم با این مطلب موافقم.

وی درباره اقدامات لازم برای کاهش تورم، گفت: دیدگاه متعارف می‌گوید: برای آن‌که بتوانیم تورم را کاهش دهیم، باید کسری بودجه دولت را کاهش دهیم، کاهش کسری بودجه به کاهش رشد نقدینگی‌ می‌انجامد. دیدگاه متعارف می‌گوید: باید درآمدهای دولت را افزایش و هزینه‌های دولت را کاهش یا حتی‌المقدور کمتر افزایش دهیم، تا کسری بودجه دولت کاهش یابد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره راهکارهای عملی این دیدگاه برای افزایش درآمد و کاهش هزینه‌ها، بیان کرد: راهکار دیدگاه متعارف برای افزایش درآمد دولت، افزایش قیمت بنزین، گازوئیل، آب، برق و‌ گاز و افزایش قیمت دلارهای نفتی (حذف ارز ترجیحی). است و راهکار‌ برای کاهش هزینه‌ها و‌ یا کنترل رشد هزینه‌ها، پرهیز از افزایش مکفی حقوق کارمندان است مثلا (اگر تورم‌60 درصد است، حقوق 20 درصد رشد کن).

دستجردی درباره اینکه آیا شما با این راهکارها موافق هستید؟ گفت: بنده با اینها مخالفم. البته قبول دارم بنزین، خیلی ارزان است.، قیمت آب‌ و‌ برق و‌ گاز و‌ گازوئیل  درطول سالیان گذشته، متناسب با تورم، بالا نرفته و از این بابت، دولت درآمد کمتری به‌دست آورده است. اما خیال نکنیم اگر دولت قیمت بنزین‌ و‌ آب و برق و‌ گاز و‌ گازوئیل را افزایش دهد، کسری بودجه‌اش کم می‌شود. خیر، اینطور نیست.

وی در خصوص دلیل مخالفت خود و اینکه چرا افزایش قیمت‌ها کسری بودجه را کم نمی‌کند؟ بیان کرد: کسری بودجه که خودش می‌تواند علت بسیاری از مشکلات باشد، اما اینجا خودش معلول است. سؤال این است که چرا اساسا دولت کسری می‌آورد. این‌را هر کسی می‌داند که وقتی دولت برای تأمین کسری سراغ بانک‌ها می‌رود، پول خلق خواهد شد. این روشن است. اما مسأله، یک مرحله قبل‌تر است. کجا؟ اینجا که چرا اساسا کسری تولید می‌شود. چرا حتی اگر قیمت کالاها و‌ خدمات دولتی متناسب با تورم هم بالا رود، باز کسری تولید خواهدشد؟ اگر دولت قیمت آب و‌‌ برق و‌ گاز و‌ بنزین و‌ گازوئیل و دلارش را رها کند، طبیعی است، هزینه‌های خودش هم رها خواهد شد، باید حقوق کارمندانش را هم متناسب با بازار رها کند، هزینه‌های جاری سازمان‌ها و اداراتش هم آزادانه تعیین خواهد شد و… این نیست که با رها کردن قیمت آب و برق و‌ بنزین و‌ دلار، فقط درآمدهای دولت افزایش یابد و‌ هزینه‌هایش نه. مسأله‌ی اساسی، پایین نگه‌داشتن عمدی قیمت دلار و برق و‌ آب و‌ گاز و‌ بنزین نیست، مسأله رشد قیمت‌ها است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره راه حل واقعی برای کنترل تورم، گفت: راه حل کنترل تورم این نیست که اجازه دهیم قیمت دلار و بنزین و آب و برق و گاز، آزادانه افزایش یابند. افزایش بیشتر و بیشتر قیمت دلار و برق و گاز و … باعث کاهش تورم نمی‌شود، بلکه خود این‌ها یعنی تورم! وقتی می‌خواهیم این‌طوری سراغ کاهش دادن کسری بودجه برویم، یعنی چاقوی اصلاحات را روی گلوی مردم ضعیف و متوسط که اساسا مقصر تورم نیستند، گذاشته‌ایم. مردم باعث تورم نیستند. تورم ناشی از رشد نقدینگی‌ و رشد بدهی است و این، خودش ناشی از بهره روی پول است.

دستجردی در مورد اینکه آیا امکان مهار تورم در شرایط تحریم وجود دارد؟ گفت: بله، در یک بازه زمانی کوتاه‌مدت نیز می‌توان تورم را مهار کرد.

وی در پاسخ به اینکه اگر مهار تورم در بازه کوتاه‌مدت ممکن است، پس چرا تا الان بیش از 100 سال است تورم در ایران مهار نشده و مقدارش بیشتر شده است؟ اظهار کرد: چون بیش از 100 سال است بر راه‌حل‌های اشتباه متمرکز شده‌اند. سراغ راه‌حل‌هایی می‌روند که خودش تشدیدکننده تورم است. یک جهالت مرکبی در بدنه تصمیم‌گیری اقتصادی کشور وجود دارد؛ یعنی بر غلط خود پافشاری می‌کند و حاضر نیست راه حل اصلاحی را بشنود. علیرغم همه‌ی اختلافات سیاسی که ممکن است بین دو جناح سیاسی بزرگ کشور، یعنی اصول‌گرا و اصلاح‌طلب وجود داشته باشد، اما مهمترین نقطه‌ی مشترک آنها، همین پافشاری هر دو تفکر بر یک راه حل اقتصادی است، راه حلی که پس از بارها آزمودن مردود‌ و شکست خورده است.

نماینده اصفهان در مجلس تاکید کرد: اگر به‌جای دولت آقای پزشکیان، یک دولت اصول‌گرا حاکم بود، آیا تورم نبود؟ پاسخ: بود. همان حرف که وزیر اقتصاد دولت اصلاحطلب می‌زند را وزیر اقتصاد دولت اصول‌گرا هم می‌زند؛ سیاست‌ها و روش‌ها در عین اختلافات سیاسی، یکی است. قاعدتا نتایج هم یکی خواهد بود.

دستجردی در پایان درباره نتایج این تصمیمات ، گفت: نتایج چه بوده است؟ در 54 سال گذشته حجم نقدینگی 320 هزاربرابر شده، قیمت دلار، 27 هزار برابر شده، قیمت طلا، 3 میلیون برابر شده، قیمت گوشت حدودا 200 هزار برابر شده و… متوسط حقوق کارگر ساده حدودا 27 هزار برابر شده (براساس آماری که بنده دارم از 600 تومان به حدود 16 میلیون و 600 تومان) و… این نتایج، حاصل از نظرات مشعشع آنهایی است که در طول سال‌های گذشته فرمان اقتصاد کشور دستشان بوده است.