حمد بن خلیفه؛ شیخ کودتا که پدر را قربانی کرد و به‌نفع پسر کنار رفت
ردپای شیخ حمد بن خلیفه، امیر سابق قطر که با کودتا به قدرت رسید، در بسیاری از بحران‌های منطقه دیده می‌شد. به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری مرزاندیشه، منابع قطری صبح امروز، یکشنبه، گزارش دادند که حمد...
ردپای شیخ حمد بن خلیفه، امیر سابق قطر که با کودتا به قدرت رسید، در بسیاری از بحران‌های منطقه دیده می‌شد.
به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری مرزاندیشه، منابع قطری صبح امروز، یکشنبه، گزارش دادند که حمد بن خلیفه آل‌ثانی امیر سابق قطر امروز یکشنبه 12 جولای برابر با 21 تیرماه درگذشت.
شیخ حمد بن خلیفه آل‌ثانی متولد اول ژوئن سال 1952 میلادی بود که در سال 1995 بعد از یک کودتای سفید علیه پدرش شیخ خلیفه بن حمد آل‌ثانی در این کشور بر مسند قدرت نشست و در تیر ماه سال 1392 (2013) بود که به‌صورت مسالمت‌آمیز و آرام قدرت را به فرزندش شیخ تمیم بن حمد آل‌ثانی منتقل کرد.
به این بهانه در نظر داریم به بررسی پیشینه و چگونگی به قدرت رسیدن خاندان آل‌ثانی و ساختار قدرت در کشور کوچک قطر بپردازیم.
قطر همچون دیگر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، حکومت پادشاهی و خاندانی و ارثی دارد، خاندان موسوم به «آل‌ثانی» از اواسط قرن 19 میلادی بر این شبه‌جزیره حاکم هستند همان طور که عربستان، بحرین، امارات و کویت هم زیر سلطه آل‌ها قرار دارد.
شیخ خلیفه بن حمد آل‌ثانی، ششمین امیر قطر بود و فرزند شیخ حمد بن عبدالله آل‌ثانی بود. او در دوران حکومت شیخ احمد بن علی آل‌ثانی در 22 فوریه 1972 به‌عنوان ولیعهد وی منصوب شد و علیه پسرعمویش کودتا کرد.
وی پیش از ولایت‌عهدی، فرمانده نیروهای امنیتی و مسئول دادگاه‌های مدنی کشور قطر بود تا این‌که در 24 اکتبر 1960 به‌عنوان معاون حاکم قطر و در ادامه به‌عنوان وزیر دارایی منصوب شد، اولین وزارت در دولت قطر بر اساس احکام نظام سیاسی موقت در 29 می 1970 میلادی شکل گرفت که شیخ خلیفه پست نخست‌وزیری کنار پست وزارت نفت را با حفظ مناصب معاون حاکم کشور و وزارت دارایی به‌دست گرفت.
در 22 فوریه 1972 میلادی، شیخ خلیفه بن حمد با کنارزدن پسرعموی خود توانست به منصب امیری قطر برسد. او بلافاصله پس از به قدرت رسیدن، دولت را توسعه داد و وزیر خارجه و مشاوری برای خود در امور روزانه کشور منصوب کرد. وی در 31 می 1977، فرزندش، حمد بن خلیفه را به‌عنوان ولیعهد برگزید و وزارت دفاع را ایجاد و پسرش را با حفظ سمت به‌عنوان فرمانده‌کل نیروهای مسلح قطر به‌عنوان وزیر دفاع هم منصوب کرد.
کودتای فرزند علیه پدر؛ عزل شیخ خلیفه از قدرت
شیخ خلیفه در 27 ژوئن 1995 میلادی طی کودتای سفیدی که فرزند و ولیعهدش، شیخ حمد بن خلیفه آل‌ثانی (امیر سابق) تدارک دید، از قدرت عزل شد و 36 نفر از طرفدارانش دستگیر شدند، سپس چند ماه پس از برکناری، به تلاش برای کودتا به‌منظور بازپس‌گیری قدرت متهم شد، اما این تلاش وی هم به شکست انجامید و سازمان‌دهندگان کودتا از جمله یک وزیر سابق دستگیر شدند، وی در سال 2003 از بیروت به دوحه بازگردانده شد.
شیخ حمد بن خلیفه آل‌ثانی متولد 1952 میلادی، پس از کودتا علیه پدرش، شیخ خلیفه بن حمد آل‌ثانی، بر تخت امیری قطر تکیه زد، البته شیخ حمد در اقدامی تعجب همه ناظران سیاسی و کسانی را که امور رژیم‌های دیکتاتوری و پادشاهی همچون رژیم‌های عربی حاشیه خلیج فارس را دنبال می‌کنند، برانگیخت که چطور ممکن است شیخ حمد که خود با کودتا، پدرش را از قدرت کنار زد، حاضر شد به‌خاطر پسرش (تمیم امیر کنونی قطر) کناره‌گیری کند. شیخ حمد در 25 ژوئن 2013 میلادی به‌نفع پسرش، تمیم بن حمد از قدرت کناره‌گیری کرد.
شیخ حمد بن خلیفه، پس از پشت‌سر گذاشتن دوره ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در قطر به آکادمی نظامی پادشاهی ساندهیرست انگلیس پیوست و در جولای 1971 میلادی از آن فارغ‌التحصیل شد و سپس به نیروهای مسلح قطر پیوست و مناصب و درجات نظامی را تا درجه سرتیپی کسب کرد و در نهایت به‌عنوان فرمانده‌کل نیروهای مسلح قطر منصوب شد.
وی نقش اساسی در توسعه نیروهای مسلح کشور کوچک قطر و افزایش تعداد نظامیان و تشکیل یگان‌های جدید و تجهیز آن به پیشرفته‌ترین و جدیدترین سلاح‌ها ایفا کرد و همزمان ریاست شورای‌عالی جوانان و باشگاه‌های ورزشی را به‌عهده گرفت.