هزینه سالانه خانوار در ایران به ۳۹۲ میلیون تومان رسید

بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۹۲ میلیون تومان رسیده است. این رقم برای خانوارهای روستایی حدود ۲۲۰ میلیون تومان بوده است.

به این ترتیب، متوسط هزینه ماهانه خانوار شهری در سال گذشته حدود ۳۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و هزینه ماهانه خانوار روستایی حدود ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برآورد شده است. البته این ارقام میانگین هستند و عواملی مانند تعداد اعضای خانوار، محل سکونت، نوع مسکن و الگوی مصرف می‌توانند هزینه واقعی خانوارها را تغییر دهند.

هزینه خانوارهای شهری چقدر افزایش یافت؟

متوسط هزینه خالص سالانه خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ به ۳ میلیارد و ۹۱۹ میلیون و ۴۲۷ هزار ریال رسید که نسبت به سال قبل ۴۵.۴ درصد افزایش داشته است.

از مجموع هزینه‌های خانوار شهری، یک میلیارد و ۱۰۸ میلیون و ۱۶۵ هزار ریال، معادل ۲۸.۳ درصد، به خوراکی‌ها و دخانیات اختصاص داشته و ۲ میلیارد و ۸۱۱ میلیون و ۲۶۲ هزار ریال، معادل ۷۱.۷ درصد، صرف هزینه‌های غیرخوراکی شده است.

در میان هزینه‌های خوراکی و دخانیات، گوشت با سهم ۲۲.۹ درصدی بیشترین سهم را داشته است. در بخش هزینه‌های غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۵۸.۱ درصدی بزرگ‌ترین بخش هزینه خانوار شهری را تشکیل داده‌اند.

در همین سال، متوسط درآمد اظهارشده سالانه خانوار شهری به ۴ میلیارد و ۸۴۶ میلیون و ۱۰۵ هزار ریال رسید که نسبت به سال قبل ۴۱.۲ درصد افزایش داشته است. بنابراین، رشد هزینه‌های خانوار شهری از رشد درآمد آن بیشتر بوده است.

وضعیت هزینه خانوارهای روستایی

در مناطق روستایی نیز متوسط هزینه خالص سالانه خانوار در سال ۱۴۰۴ به ۲ میلیارد و ۲۰۳ میلیون و ۷۳۸ هزار ریال رسید. این رقم نسبت به سال قبل ۵۲.۳ درصد افزایش داشته است.

در خانوارهای روستایی، سهم هزینه‌های خوراکی و دخانیات از کل مخارج بیشتر از خانوارهای شهری بوده است. حدود ۹۱۸ میلیون و ۴۶۸ هزار ریال، معادل ۴۱.۷ درصد از کل هزینه سالانه خانوار روستایی، صرف این بخش شده و ۵۸.۳ درصد نیز به هزینه‌های غیرخوراکی اختصاص داشته است.

در بخش خوراکی‌ها، گوشت با سهم ۲۱.۳ درصد بیشترین هزینه را به خود اختصاص داده است. در میان هزینه‌های غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۳۸.۴ درصدی در رتبه نخست قرار داشته‌اند.

متوسط درآمد سالانه خانوار روستایی نیز در سال ۱۴۰۴ به ۲ میلیارد و ۹۷۱ میلیون و ۷۴ هزار ریال رسیده که نسبت به سال قبل ۴۷.۵ درصد بیشتر شده است.

اختلاف ۱۷۲ میلیون تومانی هزینه شهر و روستا

مقایسه آمارهای سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد متوسط هزینه سالانه خانوار شهری و روستایی حدود ۱۷۲ میلیون تومان اختلاف داشته است. به بیان دیگر، هزینه متوسط یک خانوار شهری حدود ۱.۸ برابر خانوار روستایی بوده است.

این اختلاف در مقیاس ماهانه به حدود ۱۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان می‌رسد. با این حال، نمی‌توان این تفاوت را صرفاً به معنای گران‌تر بودن تمام جنبه‌های زندگی شهری دانست؛ چرا که ساختار هزینه خانوارهای شهری و روستایی متفاوت است و سهم مسکن، خوراک، خدمات و سایر مخارج در آنها یکسان نیست.

مسکن همچنان بخش بزرگی از هزینه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد

یکی از نکات قابل توجه در آمار سال ۱۴۰۴، سهم بالای مسکن، سوخت و روشنایی در هزینه‌های غیرخوراکی خانوارهاست. این گروه در خانوارهای شهری ۵۸.۱ درصد و در خانوارهای روستایی ۳۸.۴ درصد از هزینه‌های غیرخوراکی را شامل شده است.

از سوی دیگر، مقایسه رشد درآمد و هزینه نشان می‌دهد در هر دو گروه، هزینه‌ها با سرعت بیشتری نسبت به درآمد افزایش یافته‌اند. در خانوارهای شهری، هزینه‌ها ۴۵.۴ درصد رشد کرده‌اند، در حالی که درآمد ۴۱.۲ درصد افزایش داشته است. در خانوارهای روستایی نیز رشد هزینه‌ها ۵۲.۳ درصد و رشد درآمدها ۴۷.۵ درصد بوده است.

در مجموع، آمار سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد متوسط هزینه سالانه خانوار شهری به حدود ۳۹۲ میلیون تومان و خانوار روستایی به حدود ۲۲۰ میلیون تومان رسیده است. با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت معیشتی خانوارها، تنها مقایسه میزان هزینه کافی نیست و باید عواملی مانند درآمد، تورم، تعداد اعضای خانوار و ترکیب مخارج نیز در نظر گرفته شود.