ساماندهی بی‌سامانِ “بنزین” / وقتی متولی مشخصی وجود ندارد!

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری مرزاندیشه، “بنزین” امروز یک بیمار نیازمند رسیدگی است؛ تلاش و پشتکار کارکنان، متخصصان و مدیران صنعت نفت و صنعت پالایش و پخش فرآورده های نفتی کشور، از چاه‌های نفت تا پالایشگاه‌ها و سیستم توزیع سوخت گرفته، تا حتی روش‌های مبتکرانه مدیریتی برای پایداری سوخت‌رسانی، همه و همه منتج به پایداری تأمین بنزین در شرایطی شده که درطول 1404 و 1405 چندین جنگ تحمیلی، بزرگ و پرهزینه را پشت سرگذاشتیم و در این شرایط، نه‌تنها مصرف سوخت دچار رکود نشد، بلکه ثبت رکوردهای جدید تقاضای بنزین را هم شاهد هستیم.

درست است که تا امروز، حتی در روزهای بمباران و حتی در روزهای پرتردد مسافرت‌های تابستانی، هیچ پمپ بنزینی دچار وقفه در سوخت‌رسانی نشده، اما “بنزین” بیمار است و نیازمند رسیدگی است تا این پایداری سوخت‌رسانی، درماه‌های آتی به چالش کشیده نشود.

رسیدن متوسط مصرف روزانه بنزین به 135 میلیون لیتر، در شرایطی که تولید پالایشگاهی بین 100 تا 110 میلیون لیتر و تولیدات از مسیر بلندینگ و ریفورمیت و …همه و همه حدود 10 میلیون لیتر است؛ نشان از یک شکاف بزرگ در تأمین و تقاضای بنزین دارد که روز به روز این شکاف در حال عمیق‌شدن است و حتی محدودیت‌های جنگ تحمیلی امریکا و رژیم صهونیستی علیه ایران و دیگر جنگ‌های منطقه و جهان، امکان واردات بنزین را نیز برای پرکردن بخشی از این شکاف، گرفته است.

در چنین شرایطی، آنچه می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد، نگاه جزیره‌ای و بدون متولی واحد به موضوع بنزین است. در حالی که همه چیز از نهایی شدن افزایش تدریجی نرخ سوم بنزین به‌موازات اصلاح سهمیه نرخ دوم بنزین، به منظور گام نخست اصلاح روند معیوب فعلی حکایت داشت؛ به‌نظر می‌رسد سازمان‌های مختلف، طرح‌های خود را برای بنزین، بدون توجه به ضرورت طرح واحد و ملی در این زمینه کلید زده‌اند.

وزارت اقتصاد متولی انتقال سهمیه کارت سوخت به کارت بانکی شده و مسئولین این وزارتخانه، حتی در کسوت مجری این طرح! مصاحبه و اظهار نظر می‌کنند و از اجرایی شدن این طرح خبر می‌دهند. عده‌ای هم با شعار پوپولیستی اجرای عدالت در توزیع بنزین، به‌دنبال درگیر کردن تمامی مردم با فرآیند خرید و فروش بنزین هستند.

طرح بازتوزیع بنزین به هر فرد به رئیس‌جمهور نیز پیشنهاد شده، اما مسعود پزشکیان در نهایت گزینه اصلاح تدریجی قیمت و سهمیه بنزین را انتخاب کرد. با این وجود، طبق شنیده‌ها، طرح بازتوزیع بنزین به هر کد ملی توسط سازمان بهینه‌سازی و راهبرد انرژی در حال پیگیری است.

آنچه مشخص است، طرح کاهش سهمیه بنزین 3000 تومانی از 70 لیتر به 50 لیتر در کارت‌های سوخت شخصی که از ابتدای ماه جاری اجرایی شده؛ بخش اول اجرای تدریجی اصلاح قیمت و سهمیه بوده و در بخش دوم قرار بود نرخ سوم بنزین (کارت آزاد جایگاه‌ها) افزایش اندکی داشته باشد که این بخش، هنوز اجرایی نشده است.

اما دو طرح انتقال سهمیه کارت سوخت به کارت بانکی که توسط وزارت اقتصاد در حال پیگیری است و طرح بازتوزیع بنزین به هر فرد که توسط سازمان بهینه‌سازی در حال پیگیری است؛ به طور جدی با مشکل تأمین امنیت سایبری سامانه هوشمند سوخت مواجه هستند و بررسی‌ها نشان می‌دهد به همین دلیل بزرگ و مهم امنیتی، حداقل در زمان فعلی، قابلیت اجرا ندارند و به‌نظر می‌رسد بهترین اقدام برای بنزین، بازگشت به طرح اصلاح تدریجی نرخ سوم آن باشد.

در این طرح، نرخ اول (بنزین 1500 تومانی) و نرخ دوم (بنزین 3000 تومانی) بدون تغییر باقی می‌ماند و تنها نرخ سوم بنزین که مربوط به کارت آزاد جایگاه‌ها می‌شود، به صورت فصلی تغییر خواهد کرد.